Bir can dünyaya getirecek olmak çoğu kadının hayali ve en mutlu sürecidir. Ancak bir çok etmenin birlikte olması ya da aralarından birinin varlığı ile bu dönem, risk unsurları içerebilir. Şüphesiz ki böyle bir durum mental açıdan da oldukça tatsızdır. Anne adayının kaygısını arttırmakta ve hayat standartlarını düşürmektedir.
Ancak tıp dünyasında yaşanan yenilikler ve kaydedilen ilerlemeler sayesinde, artık riski yüksek olan gebelikler de sağlıklı bir doğum ile sonuçlanabilmektedir. İşte biz de sizlere bu yazımızda; hangi gebeliklerin riskli olarak değerlendirildiğini ve konuya ilişkin yapılması gerekenleri aktarıyor olacağız. İlgili videolara ise yazımızın sonunda ulaşabilirsiniz.
Riskli Gebelik Ne Demektir?
Bu tür gebeliklerin nedenleri ve gruplandırma şekilleri oldukça geniş bir yelpazede incelenmektedir. Bunları şöyle başlıklara ayırabiliriz;
- Anne adayına bağlı mevcut risk faktörleri
- Geçmişte yaşanan gebeliklerden gelen risk faktörleri
- Var olan gebelik ile ilgili risk faktörleri
- Fetusun kendisinden kaynaklanan risk faktörleri
- Doğum sürecini ilgilendiren risk faktörleri
Hastada, tüm bu faktörlerin bir ya da birkaçı bulunabilir. Gebeliğin risk hesaplaması da bu doğrultuda yapılmaktadır.
Anne Adayına Bağlı Mevcut Faktörler Nelerdir?
18 yaş altı gebelikler: Kişinin, üreme sistemlerinin ve genel gelişim düzeyinin istenilen tıbbi olgunluğa erişmeden gebe kalması risk unsuru barındırmaktadır.
35 yaşın üzerinde oluşan gebelikler: Anne adayının yaşı ilerledikçe hem yumurta rezervi ve kalitesi düşer, hem de bir takım kalıtsal hastalıkların bebeğe aktarılma ihtimali artış gösterir.
Anne adayının aşırı kilolu veya zayıf olduğu gebelikler: Çok zayıf bir bedende oluşan gebeliğin bebeği taşıyamama ya da annenin sağlığını riske atma ihtimali vardır. Aynı şekilde obezite sınırındaki anne adaylarında da gebelikte yüksek tansiyon, şeker, kalp gibi hastalıkların görülme olasılığı doğmakta ve riskli gebelik sınıfına girmektedir.
Geçirilmiş önemli ameliyatı olan kadınların gebeliği: Yaşamsal organları ile ilgili cerrahi operasyon geçiren kişilerde, gebelik döneminde bazı komplikasyonlar görülmesi de olabilecek bir durumdur.
Gebelik öncesi anne adayında tespit edilmiş olan kronik hastalıklar; kalp, şeker, tansiyon, böbrek fonksiyon bozukluğu, tiroit sorunları ya da epilepsi (sara) gibi.
Riskli Gebelik: Geçmişte Geçirilen Gebeliğe Bağlı Risk Faktörleri
- Önceki gebeliğin düşük ile sonuçlanması, anne adayının hikayesinde tekrarlayan gebelik kayıplarının olması
- 28 hafta dolmadan doğum yapmış olmak (erken doğum)
- Gebelik zehirlenmesi; tansiyon yüksekliği ile baş gösteren ve hem annenin hem de bebeğin hayatını riske atan preeklampsi geçirilmiş olması
- Önceki gebeliklerinden doğan bebek ya da bebeklerin premature olması
- Yine önceki gebeliklerinden dünyaya gelen bebeğin aşırı iri olması
- Gebeliğin son trimester (üç ayında) kaybedilmiş olması
- Doğum esnasında aşırı kanama gelişmiş olması
- Rahim yırtılması, dikiş ve operasyon gibi durumların yaşanmış olması
- Myom ameliyatı geçirilmiş olması
- Önceki gebeliğin dış gebelik teşhisi alması
Riskli Gebelik: Var Olan Gebeliğe ve Fetusa Ait Risk Faktörleri
- Gebelik sırasında kanama
- Çoğul gebelik (ikiz ve üzeri)
- İkili ve üçlü tarama testlerinde risk oranının yüksek çıkması
- Bebeğin anne karnında tedavi görmesini gerektirecek bir hastalığa sahip olması
- Bebeğin mikrobik hastalığının varlığı ve tedavisinin yapılması
- Rahim ağzı yetmezliği (servikal yetmezlik tanısı alan anne adayları)- rahimde açılma
- Bebekte haftasına göre geriden gelme durumu (fetal gelişim geriliği tespit edilmesi)
- Amniyon sıvısının normalin altında veya üstünde bir sınırda olması
- Bebekte kesinleşmiş anomali varlığı
- Anne karnındaki bebeğin duruş bozukluğu
Riskli Gebelikte Doğum Sürecine Bağlı Faktörler
- Bebeğin eşinin rahim ağzına bebekten daha yakın olması
- Bebeğin eşinin rahim duvarına normalin dışında bir şekilde yapışması
- Doğum sırasında kanama riskinin yüksek bulunması
- Doğum esnasında çeşitli hastalıklar nedeniyle rahim alma işleminin yapılacak olması
- Çoğul gebelik doğumu
- Geçmişte gerçekleşen doğumlarda problem yaşanmış olması
Riskli Gebelik Durumunda Yapılması Gerekenler
- Hiç bir şekilde aksatmadan doktor kontrollerine gidilmeli, gebelik düzenli olarak bir perinatolog tarafından takip edilmelidir.
- Hareket kısıtlılığı sağlanmalı, alkol-sigara gibi zararlı alışkanlıklar tümüyle bırakılmalı ve doktor ile görüşülerek, gerekirse hayat bir süreliğine pasifize edilmelidir.
- Hekim tarafından belirlenen yasaklara uyulmalı, yazılan ilaçlar aksatılmadan kullanılmalıdır.
- Riskli gebeliğin altında yatan nedene yönelik tedavi seçenekleri, kişiye özel olarak düzenlenmelidir.
- Doğum yapılacak hastanede yeni doğan yoğun bakım ünitesinin var olmasına dikkat edilmelidir.
- Gebeliğin riskli olmasını engellemek için; hamilelik planlandığında (henüz oluşmadan) mutlaka gerekli tetkikler yaptırılmalı, yolunda gitmeyen bir durum varsa gebelik öncesi tedavi sürecine başlanmalıdır.
